GREEN

‘ใช้คุ้ม แยกเป็น ทิ้งถูก’ จิ๊กซอว์ชิ้นเเรกของอนาคตขยะไทย

หนึ่งปัญหาที่เห็นชัดในช่วงที่ทุกคนต้องอยู่บ้านหรือ Work from home นั่นคือปัญหาขยะที่กลับมาเพิ่มขึ้น อย่างบรรจุภัณฑ์จากการสั่งอาหารและเศษอาหารเหลือทิ้งตามบ้าน ซึ่งพฤติกรรมการไม่แยกขยะ ส่งผลให้การจัดการขยะลำบากมากกว่าเคย แต่หากเราจัดการแยกขยะให้ถูกวิธีตั้งแต่ต้นก็จะสามารถลดการเกิดขยะเน่าเสีย และนำกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล หรือสร้างประโยชน์อื่นๆ ได้อีกมากมาย ด้วย 4 วิธีง่ายๆ ตามหลัก SCG Circular Way ที่ใครก็สามารถนำไปใช้ได้

“#ใช้ให้คุ้ม #แยกให้เป็น #ทิ้งให้ถูก และ #หมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่” ที่ SCG เสนอแนวคิดให้คนในองค์กรเริ่มลงมือลดการสร้างขยะ และแยกขยะอย่างจริงจัง เพื่อชุบชีวิตสิ่งที่กำลังจะถูกทิ้งให้กลับมามีประโยชน์อีกครั้ง ตามไปส่องเคล็ดไม่ลับของ SCG พวกเขามีวิธีการช่วยโลกลดขยะอย่างไร ? ไม่แน่ว่าเราอาจจะได้ทริคน่าสนใจ ติดไม้ติดมือกลับมาใช้ในบ้านเราได้อีกด้วย จะมีอะไรบ้างตามไปส่องกัน !

บางซื่อโมเดล | เริ่มจากตนเองสู่สังคม     

จุดเริ่มต้นของภารกิจเริ่มมาจากคำถามที่ว่า ‘จะทำอย่างไรให้เรามีสิ่งแวดล้อมที่ดีเพื่อส่งต่อให้คนรุ่นต่อไป ?’ ในภาวะโลกร้อนที่ทรัพยากรธรรมชาติร่อยหรอลงไป สวนทางกับการสร้างขยะที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ จึงเกิดเป็นที่มาของโปรเจกต์ ‘บางซื่อโมเดล’ ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ‘Circular Economy’ คือการนำทรัพยากรมาใช้อย่างคุ้มค่าและยั่งยืน ภายใต้แนวปฏิบัติ SCG Circular Way

โดยนำวัตถุดิบที่ผ่านการผลิตและบริโภคแล้ว เข้าสู่กระบวนการผลิตใหม่ (re-material) หรือนำมาใช้ซ้ำ (reuse) เพื่อช่วยจัดการของเสียให้กลับมามีประโยชน์ได้ไม่รู้จบ เช่น กระดาษที่ใช้แล้วสามารถนำมาปั่นเป็นเยื่อกระดาษ เพื่อแปรรูปเป็นกระดาษที่กลับมาใช้ใหม่ได้อีกครั้ง ซึ่งแนวคิด Circular Economy เรียกว่า เป็นโซลูชันสำคัญที่จะทำให้โลกของเราอยู่รอดไปจนถึงรุ่นลูกรุ่นหลาน

ก่อนจะชักชวนให้ทุกคนหันมารักษ์โลกใบนี้ต้องเริ่มจากการลงมือทำ ทาง SCG สำนักงานใหญ่จึงอาสาเป็นหัวเรือ สนับสนุนให้คนในบริษัทมีส่วนร่วมในการลดการสร้างขยะให้เหลือน้อยที่สุด จากข้อมูลปริมาณขยะใน SCG เมื่อปี พ.ศ. 2562 มีจำนวนเฉลี่ย 37 ตัน/เดือน ลดลงมาจากปี พ.ศ. 2561 ที่มีปริมาณขยะเฉลี่ย 41.5 ตัน/เดือน รวมทั้งการนำขยะไปใช้ประโยชน์อื่นๆ ยังมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นตามมา จากปี พ.ศ. 2561 ที่นำไปใช้ได้แค่ 14% เท่านั้น แต่ในปี พ.ศ. 2562 นำไปใช้ได้มากถึง 59% เลยทีเดียว

4 คำเปลี่ยนโลก | หลักการง่ายๆ จากเรื่องใกล้ตัว

4 ขั้นตอนกู้โลกฉบับ ‘SCG Circular Way’ ถ่ายทอดออกมาเป็นไลฟ์สไตล์ง่ายๆ โดยเริ่มจากสิ่งใกล้ตัว ที่ไม่ว่าจะทำงานอยู่แผนกไหนก็สามารถลงมือทำได้ไม่ยุ่งยาก เพียงแค่หาหลักการง่ายๆ ที่คนทั่วไปเข้าใจได้ดังนี้

1. ใช้ให้คุ้ม – ยืดอกหิ้วถุงผ้า ถือกระบอกน้ำ ใช้ซ้ำได้นาน ลดการใช้ทรัพยากรใหม่
2. แยกให้เป็น – แยกขยะก่อนทิ้ง แบ่งเป็นประเภท จัดการง่าย เบาแรงเจ้าหน้าที่
3. ทิ้งให้ถูก – หย่อนขยะให้ถูกถัง ช่วยสร้างขยะให้มีประโยชน์ ดีกว่าทิ้งให้เน่าเสีย
4. หมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ – นำขยะมารีไซเคิล เป็นโปรดักต์ใหม่ ใช้ซ้ำได้ไม่รู้จบ

ใช้ให้คุ้ม | หิ้วถุงผ้า พกกระติกน้ำให้เป็นเรื่องเคยชิน

วิธีการลดขยะสไตล์ SCG เรียกว่าเป็นไลฟ์สไตล์ที่คนทั่วไปก็เอาไปใช้ได้ ยกตัวอย่างง่ายๆ เช่น การออกไปซื้อของกินข้างนอก ทุกคนก็จะหิ้วถุงผ้าและพกกระติกน้ำติดตัวไปด้วยเสมอ หากวันไหนไม่ได้พกกระเป๋าก็สามารถยืมได้ที่ มุมแบ่งปันถุงผ้าของ SCG ที่พนักงานหยิบใช้สอยได้สะดวก รวมทั้งใครนำแก้วของตัวเองไปใช้ที่ร้านกาแฟ ก็จะได้ส่วนลดพิเศษ

นอกจากนี้ เมื่อถึงเวลาเข้าประชุม แต่ก่อนบนโต๊ะจะต้องเรียงรายไปด้วยขวดน้ำดื่ม ซึ่งใครผ่านมาก็ต่างกินเหลือ กลายเป็นขยะที่เพิ่มพูน แต่ทุกวันนี้เปลี่ยนเป็นใช้ภาชนะที่ล้างใหม่ได้ จึงไม่ก่อให้เกิดขยะตามมาให้ปวดใจ

แยกให้เป็น | เคลียร์ขยะให้ถูกที่ ช่วยเบาการจัดการได้เยอะ

ถึงเวลากินข้าวของชาวออฟฟิศ ที่นี่เขามีแคมเปญ ‘ทานน้อยสั่งน้อย’ กินแต่พอดี หากเหลือทิ้ง ก็ต้องแยกเศษอาหารด้วยตัวเอง ซึ่งนอกจากช่วยเบาแรงในการเก็บล้างทำความสะอาด ยังนำเศษอาหารไปทำสารปรับปรุงดินให้กับพืชได้อีกด้วย ส่วนพลาสติกที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้ก็จะรวมไปทำเป็นเชื้อเพลิง

ทิ้งให้ถูก | คิดก่อนจะทิ้ง ช่วยสร้างวินัยเป็นนิสัย                

ทุกๆ อาคารใน SCG จะต้องเจอกับเหล่ากองทัพถังขยะ 6 สี ยืนเรียงรายให้ทุกคนหยิบขยะมาทิ้งให้ถูกที่ สิ่งที่น่าสนใจคือการนำเทคโนโลยีมาช่วยอำนวยความสะดวกในการจัดการขยะ อย่างถังสีขาวสำหรับทิ้งขวดพลาสติก ก่อนจะทิ้งต้องกินน้ำให้หมดขวดแล้วเครื่องจะทำการบีบอัดขวดพลาสติกให้แบนลีบ เพื่อประหยัดพื้นที่ในถังขยะโดยไม่ต้องเปลี่ยนถุงขยะบ่อยๆ

ยิ่งไปกว่านั้นตรงจุดทิ้งขยะจะแสดงการเดินทางของขยะแต่ละชนิด ว่าพวกมันจะสามารถแปรรูปไปเป็นของมีประโยชน์อะไรได้บ้าง เช่น ถังสีเทาชอบเศษอาหาร เอาไปทำสารปรับปรุงดินให้กับต้นไม้ได้งอกงาม ถังสีเขียวชอบพลาสติกทุกประเภท นำไปรีไซเคิลและทำถนนพลาสติก ส่วนถังสีฟ้าชอบกระป๋องและแก้ว ก็จะถูกนำไปรีไซเคิลเป็นโปรดักต์น่าใช้งาน เพื่อให้คนทิ้งเห็นภาพว่า การมีส่วนร่วมทิ้งขยะให้ถูกถังจะช่วยสร้างประโยชน์ได้มากมาย

หมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ | ชุบขยะให้มีคุณค่าไม่รู้จบ

อีกหนึ่งสิ่งที่ทำให้คนใน SCG เห็นภาพของการเปลี่ยนขยะให้เป็นสิ่งที่มีประโยชน์อย่างเห็นได้ชัด นั่นคือโปรดักต์ที่มาจากขยะของทุกคนถูกนำมาใช้จริงอยู่รอบๆ ตัว อย่างเศษอาหารที่กินอยู่ทุกวัน ก็ถูกนำมาใช้เป็นสารปรับปรุงดินที่เป็นแร่ธาตุชั้นเยี่ยมให้กับต้นไม้น้อยใหญ่ ซึ่งแต่ก่อนต้องเสียเงินซื้อปุ๋ยเคมี แต่ปัจจุบันนี้แทบไม่ต้องควักเงิน

เรามักจะมีภาพจำว่า ถุงพลาสติกเมื่อทิ้งลงถังแล้ว จะกลายเป็นขยะไร้ประโยชน์ทันที ซึ่งใช้เวลาย่อยสลายเป็นร้อยปีกว่าจะหายไป แต่รู้หรือไม่ว่าที่ SCG สามารถชุบชีวิตพลาสติก ให้กลับมาใช้หมุนเวียนใหม่ได้ไม่รู้จบ ซึ่งพลาสติกที่สามารถทิ้งลงเจ้ากล่องนี้แล้วนำไปรีไซเคิลได้ ได้แก่ ถุงพลาสติกประเภท HDPE และ LDPE หรือพลาสติกเนื้อขุ่นหรือทึบ มีความเหนียว ยืดหยุ่นได้ และสะอาดเท่านั้น เช่น ถุงหูหิ้ว ถุงร้อนแบบขุ่น ถุงซิปล็อก พลาสติกกันกระแทก ฟิล์มหุ้มแพ็กขวดน้ำดื่ม

หากทุกคนร่วมใจกันทิ้งถุงพลาสติกสะอาดลงในกล่อง Plastic Bag Drop Point ซึ่งจะนำถุงพลาสติกสะอาด 8 ใบมารีไซเคิลเป็นถุงใหม่ได้ 1 ใบ เรียกว่าเป็นวิธีที่ช่วยลดปริมาณขยะได้มากมายทีเดียว

ขยะยอดฮิตของชาวออฟฟิศ หนีไม่พ้นกระดาษที่ต้องใช้อยู่ทุกวัน หลายสำนักงาน กระดาษใช้แล้วต้องกลายเป็นขยะจำนวนมาก แต่ที่ SCG มีตู้รับกระดาษรีไซเคิลที่ใครมาหย่อนก็สามารถรับคะแนนสะสม ไว้แลกรางวัลพิเศษได้ง่ายๆ เพียงแค่ลงทะเบียนผ่าน QR Code โดยจะกำหนดการแลกของรางวัลไว้ไม่เหมือนกัน เช่น สะสมคะแนนได้เท่านี้จะสามารถแลกส่วนลดร้านกาแฟ หรือส่วนลดร้านอาหารที่ร่วมรายการ เพื่อจูงใจให้คนเห็นคุณค่าของขยะนั่นเอง

กว่าจะทำ 4 ขั้นตอนให้คนใน SCG มีส่วนร่วมกันลดขยะให้ชินเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องง่าย เราได้คุยกับ ‘คุณอังศุมา เครือเทพ’ ผู้จัดการโครงการ Circular Economy ที่เล่าเบื้องหลังโครงการนี้ให้ฟังว่า

“เริ่มจากพี่ๆ และผู้ใหญ่ทำเป็นตัวอย่างที่ดีให้เห็นก่อน แล้วให้รุ่นน้องทำตาม ซึ่งใช้เวลาเป็นปี กว่าจะเป็นแบบทุกวันนี้ แรกๆ ก็มีบ่นบ้างเรื่องถังขยะจะทิ้งอย่างไร แต่ถ้าอยากให้กลายเป็นเรื่องคุ้นชิน ก็ต้องทำให้เห็นว่าสิ่งที่พวกเขาทำ มันได้ประโยชน์จริงๆ โดยต้องทำผลลัพธ์ให้เห็นเป็นสิ่งจับต้องได้ว่า ต้นทางและปลายทางขยะจะสามารถเป็นอะไรได้บ้าง ก็จะทำให้ทุกคนสนใจรู้สึกอยากมีส่วนร่วมในโครงการนี้มากขึ้น”

เขยิบมาในมุมมองของ ‘พี่ปอนด์’ หนึ่งในพนักงาน SCG ว่ารู้สึกอย่างไรกับการเปลี่ยนแปลงนี้ ?

“ช่วงแรกก็ยากอยู่ ยืนเล็งทิ้งขยะอยู่เหมือนกัน แต่พอมีนโยบายนี้ขึ้นมาด้วยสภาพแวดล้อมต่างๆ ก็ทำให้ทุกคนต้องทำหมด แล้วเราก็เข้าใจจุดประสงค์ว่าทำแล้วมันได้ประโยชน์อะไรขึ้นบ้าง ซึ่งมันต้องใช้เวลาปรับตัวประมาณเดือนหนึ่ง จนเป็นเรื่องปกติ แล้วมันก็ติดตัวจนเริ่มมาทำต่อที่บ้านมากขึ้น เพราะแต่ก่อนก็จะขี้เกียจ ตอนนี้ก็แยกเศษอาหาร และขวดพลาสติกไว้ให้เจ้าหน้าที่เก็บขยะด้วย”

แยกขยะช่วยกู้โลก | ใครก็ทำได้เพียง แค่เริ่มจากมือของเรา

“ขยะไม่ใช่ขยะ แต่เป็นทรัพยากรที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้”

สิ่งที่สัมผัสได้ตอนมาเยือนที่ SCG คือการปลูกฝังความคิดเรื่องขยะว่าไม่ใช่ภาระของโลก แต่แท้ที่จริงแล้วปัญหาต่างๆ เกิดมาจากฝีมือของทุกคนที่มีส่วนร่วมก่อให้เกิดขยะเหล่านี้ขึ้นมา ซึ่งทางแก้ง่ายๆ ที่ชาวเมืองก็สามารถทำได้เช่นกัน นั่นคือ ‘ใช้ให้คุ้ม แยกให้เป็น และทิ้งให้ถูก เพื่อหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่’ เพียงแค่ปรับไลฟ์สไตล์เพียงนิดเดียว ก็ช่วยสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราให้ดีขึ้นได้

มาร่วมมือเพื่อโลกตามหลัก SCG Circular Way ได้ที่ : https://bit.ly/2UeYo8E

Contributor

จารุจรรย์ ลาภพานิช

Writer

เด็กสถาปัตย์ชอบเรื่องเมือง รักการขีดเขียนใส่กระดาษ แถมยังมีน้องมะม่วงในหัวใจ

ศศิชา ห้าวเจริญ

Graphic Designer

เป็นกราฟิก ถนัดคอลลาจ ชอบเสพงานศิลป์ อินหนังฆาตกรรม ทำประจำคือดูคอนเสิร์ต

ชลธิชา มากเจริญ

Part time photographer - Full time solo backpacker